Bão lũ số 14 đi qua để lại những khoảng trống không thể lấp đầy: những căn nhà bị cuốn trôi chỉ còn trơ nền đất cũ, những gia đình mất đi người thân mà đến giờ vẫn chưa tin đó là sự thật, và những ánh mắt thất thần nhìn về phía dòng nước từng gầm thét qua thôn xóm.
Trong bối cảnh ấy, ngày 9/12/2025, phái đoàn do Thượng tọa Thích Thanh Cường – Trưởng ban Cố vấn Hiệp hội Du lịch tỉnh Hải Dương, Ủy viên BCH Hội đồng Họ Phạm Hải Phòng, trụ trì chùa Cương Xá – đã băng qua hơn ngàn cây số để trở về vùng tâm lũ huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên, mang theo 375 triệu đồng cứu trợ khẩn cấp.
Nhưng đằng sau những phần quà là cả một câu chuyện dài về 65 năm kết nghĩa giữa Hải Dương và Phú Yên – mối duyên bắt đầu từ năm 1960, để rồi đến hôm nay vẫn tiếp tục bồi đắp bằng những nghĩa cử ấm lòng trong hoạn nạn.
Ngay khi đặt chân đến thôn Thạnh Hội, cảnh tượng đầu tiên mà phóng viên chứng kiến là những mảng tường vôi còn sót lại, bám chênh vênh trên nền đất đầy bùn. Những chiếc xe máy bẹp dúm nằm trong góc sân, quần áo, sách vở loang lổ bùn đất.
Một cán bộ xã Sơn Hòa nghẹn giọng khi nói với phái đoàn:
“Nước cuốn đi nhanh tới mức bà con chỉ kịp chạy, không mang được gì. Có nhà mất trắng, có nhà mất cả người.”
Theo ghi nhận của chúng tôi, trận lũ năm nay không chỉ lớn về lưu lượng nước mà còn bất thường về tốc độ, đổ dồn từ thượng nguồn xuống như một con quái vật, quét qua hàng loạt cụm dân cư chỉ trong vài phút.
Nhiều người dân vẫn kể lại trong hoảng loạn:
“Chạy không kịp. Nước từ đầu ngõ đã lên tới thắt lưng.”
503 suất quà tại Thạnh Hội – Sơn Hòa: Tiếp tế giữa tâm hoang tàn
Sáng 9/12, phái đoàn bắt đầu trao 503 suất quà, mỗi suất trị giá 500.000 đồng, cho người dân nơi đây.
Nhưng con số 503 ấy không phải là thống kê khô khan. Đằng sau mỗi suất quà là một câu chuyện:
Có cụ già 86 tuổi khóc khi nhận phong bì: “Mất hết rồi, chỉ còn mảnh áo trên người.”
Có đứa trẻ chỉ còn bộ đồ duy nhất, đứng run run khi được gọi tên.
Có những người vừa nhận quà vừa đưa tay quệt những vệt bùn chưa kịp rửa sạch.
Ngoài ra, phái đoàn còn trao 3 phần hỗ trợ đặc biệt, mỗi phần 5.000.000 đồng, cho các hộ mất hoàn toàn khả năng tái thiết do thiệt hại quá nặng.
Hội trường UBND xã Hòa Thịnh chiều 9/12 gần như kín người. Nhiều gia đình mới để tang, còn chưa hết bàng hoàng.
Ở thôn Phú Phong, lũ đã tràn vào ban đêm – thời điểm khiến nhiều gia đình không kịp trở tay.
Phái đoàn trao 22 suất quà trị giá 110 triệu đồng, mỗi suất 5.000.000 đồng – số tiền giúp họ trang trải việc tang lễ, mua vật liệu che tạm mái nhà, hay đơn giản là có một khoản để bắt đầu lại.
Sau lễ trao quà, phái đoàn tiếp tục vào tận nhà 6 hộ có người tử vong.
Khung cảnh tang tóc bao phủ những căn nhà chưa kịp dọn sạch bùn. Có gia đình chỉ còn lại bàn thờ lập vội trên chiếc bàn gỗ mục. Có đứa bé ngơ ngác chưa kịp hiểu vì sao cha không bao giờ về nữa.
Thượng tọa Thích Thanh Cường thắp từng nén nhang, đặt tay lên vai từng người thân, chia sẻ nỗi đau mà không lời nói nào đủ xoa dịu.
Một phụ nữ trẻ ôm bát cơm cúng vừa khóc vừa nói:
“Nước cuốn anh đi nhanh quá… Em còn chưa kịp giữ tay anh lại.”
Đó là những khoảnh khắc cho thấy thiệt hại thực sự không nằm ở con số báo cáo, mà ở những mất mát không thể bù đắp của từng gia đình.
Ít ai biết rằng Hải Dương và Phú Yên cũ là hai tỉnh kết nghĩa từ ngày 9/1/1960, trong bối cảnh cả nước còn chìm trong gian khó.
Từ đó đến nay, 65 năm nghĩa tình đã được vun đắp bằng nhiều hoạt động giao lưu – tương trợ.
Và lần trở lại này của phái đoàn không chỉ là một chuyến cứu trợ đơn thuần, mà là một cuộc trở về với trách nhiệm tinh thần được truyền lại từ nhiều thế hệ.
Một cán bộ xã Sơn Hòa chia sẻ:
“Khi thấy đoàn từ Hải Dương về, bà con nói rằng mình không hề cô độc trong thiên tai.”
Qua khảo sát thực địa và phỏng vấn người dân – chính quyền, phóng sự ghi nhận ba nguyên nhân chính:
Mưa dồn dập bất thường trong thời gian ngắn khiến lưu lượng nước vượt khả năng thoát.
Rừng đầu nguồn bị suy giảm mạnh, giảm khả năng giữ nước, đẩy lũ xuống nhanh hơn.
Nhà dân nằm sát sông, suối – nhiều hộ chưa nhận được cảnh báo kịp thời.
Một cán bộ xã nói trong thở dài:
“Không phải bà con không muốn di dời, mà lũ lên chỉ trong vài phút.”
Trong lời phát biểu cuối buổi trao quà, Thượng tọa Thích Thanh Cường nói một câu khiến nhiều người bật khóc:
“Thiên tai có thể cuốn trôi nhà cửa, nhưng không thể cuốn trôi nghĩa tình đồng bào.”
Và có lẽ chính tinh thần ấy đã tạo nên sức mạnh giúp vùng đất này đứng dậy sau những lần bão dữ.
Chuyến đi kết thúc khi mặt trời xuống núi Sơn Hòa, nhưng những ấn tượng về nỗi đau – nghị lực – và những bàn tay cứu trợ dang rộng sẽ còn ở lại rất lâu trong lòng những người làm báo chúng tôi.
Câu chuyện hôm nay tiếp nối truyền thống 65 năm Hải Dương – Phú Yên, và cũng nhắc nhở rằng:
Thiên tai sẽ còn xảy ra
Nhưng tình người cũng sẽ còn sáng mãi
Và nơi nào có nỗi đau, nơi đó sẽ có những bàn tay kịp thời chìa ra.
TT Thích Thanh Cường
Tác giả: Nguyễn Quốc Tuấn
